Bahis terimleri sözlüğü
Oran matematiğinde sık geçen 25 terim; her biri kendi sayfasında örnekle açıklanır.
A
- Adil Oran
Adil oran, bir pazarın marjı çıkarıldıktan sonra kalan teorik orandır ve piyasanın gerçek olasılık tahminini gösterir. Her seçimin örtük olasılığı toplam olasılığa bölünüp tersine çevrilerek bulunur. Bültendeki oran adil oranın üzerindeyse o seçimde matematiksel değer vardır; altındaysa komisyon ödüyorsunuz demektir.
- Alt/Üst
Alt/üst, bir maçtaki toplam gol sayısının belirlenen çizginin altında mı yoksa üstünde mi kalacağına dair oynanan iki sonuçlu bahis pazarıdır. En yaygın çizgi 2,5 goldur: 0-2 gol alt, 3 ve üzeri gol üst sayılır. Çizgi buçuklu olduğu için beraberlik ve iade seçeneği yoktur; sonuç her zaman nettir.
- Asya Handikapı
Asya handikapı, beraberlik seçeneğini ortadan kaldıran ve çeyrek çizgilerle bahsi ikiye bölebilen handikap türüdür. 0,25 ve 0,75 gibi çizgilerde yatırım iki komşu çizgiye eşit bölünür; bu sayede yarı kazanç, yarı iade gibi ara sonuçlar oluşur. Beraberlikte iade seçeneği, riski klasik handikaba göre azaltır.
B
- Banko
Banko, oyuncunun gerçekleşmesine neredeyse kesin gözüyle baktığı, genellikle çok düşük oranlı seçimdir ve sistem kuponlarında tüm alt kuponlara sabitlenir. Matematiksel olarak hiçbir seçim yüzde yüz olasılıklı olmadığı için banko kavramı bir yanılsamadır; düşük oranlı seçimler de kaybeder ve kupondaki tüm kombinasyonları beraberinde götürür.
- Bankroll
Bankroll, yalnızca bahis için ayrılmış ve kaybedilmesi günlük yaşamı etkilemeyecek toplam paradır. Bahis büyüklükleri bankroll'un yüzdesi olarak ifade edilir; bu sayede kayıp serileri hesaplı biçimde yönetilir. Bankroll disiplininin temel kuralı, bu paranın dışına asla çıkmamak ve kayıpları başka kaynaklardan kapatmamaktır.
- Beklenen Değer (EV)
Beklenen değer, bir bahsin çok sayıda tekrarında bahis başına ortalama kâr veya zararı gösteren ölçüdür: EV = olasılık × (oran − 1) − (1 − olasılık). Pozitif EV uzun vadede kâr, negatif EV uzun vadede kayıp demektir. Tek bir bahsin sonucu EV hakkında hiçbir şey söylemez; EV ancak tekrar sayısı arttıkça gerçekleşir.
C
Ç
H
İ
K
- Kapanış Oranı
Kapanış oranı, bir maç başlamadan hemen önceki son orandır ve piyasanın tüm bilgiyi işlediği en verimli fiyat kabul edilir. Aldığınız oranın kapanış oranından yüksek olması (closing line value) analiz kalitesinin en dürüst ölçütüdür; bunu sistematik başaran oyuncular uzun vadede kâr eder. Tek maçta değil, yüzlerce bahislik ortalamada anlamlıdır.
- Karşılıklı Gol (KG)
Karşılıklı gol, bir maçta her iki takımın da en az birer gol atıp atmayacağına dair oynanan bahis pazarıdır. KG Var seçimi iki takım da gol attığında, KG Yok seçimi ise taraflardan en az biri gol atamadığında kazanır. Maçın galibi veya toplam gol sayısı bu pazar için önemli değildir.
- Kelly Kriteri
Kelly kriteri, oran ile gerçek olasılık arasındaki farktan yararlanarak tek bir bahse bankroll'un yüzde kaçının ayrılması gerektiğini hesaplayan formüldür: f = (b × p − q) / b. Uzun vadede bankroll büyümesini maksimize eder ama oynaklığı yüksektir. Bu yüzden pratikte tam Kelly yerine yarım veya çeyrek Kelly kullanılır.
- Kombine
Kombine, birden fazla seçimin tek kuponda birleştirildiği ve oranlarının çarpıldığı bahis türüdür; kuponun tutması için tüm seçimlerin doğru olması gerekir. Görünmeyen maliyeti şudur: her ayağın marjı da çarpılır, bu yüzden toplam komisyon ayak sayısıyla üstel büyür. Aynı seçimlerin tekil oynanması matematiksel olarak her zaman daha ucuzdur.
- Korner Bahsi
Korner bahsi, bir maçtaki korner sayısına dair oynanan pazardır; toplam korner alt/üst, takım kornerleri ve korner handikapı gibi çeşitleri vardır. Gol pazarlarından bağımsız hareket eder çünkü korner sayısı oyunun baskı dengesine bağlıdır. İstatistiksel olarak değişkenliği yüksek bir pazardır ve marjı genellikle gol pazarlarından yüksektir.
- Kral Oran
Kral oran, bir seçim için normal bülten fiyatının üzerinde sunulan yükseltilmiş özel orandır; genellikle belirli maçlar ve sınırlı tutarlar için uygulanır. Yükseltilmiş oran otomatik olarak değerli değildir: adil oranla karşılaştırılmadan anlaşılamaz. Bazı durumlarda yükseltilmiş oran bile marj çıkarıldığında hâlâ adil oranın altında kalabilir.
M
O
- Oran Düşüşü
Oran düşüşü, bir seçimin oranının zaman içinde aşağı çekilmesidir ve piyasanın o sonuca daha yüksek olasılık atfetmeye başladığını gösterir. Düşüşün arkasında sakatlık haberi, kadro sızıntısı veya yüksek hacimli profesyonel yatırım olabilir. Düşüşü yüzde puan olarak okumak gerekir: 2,60'dan 2,20'ye düşüş yaklaşık 7 puanlık olasılık artışı demektir.
- Overround
Overround, marjın İngilizce karşılığıdır; bir pazardaki tüm seçeneklerin örtük olasılıklarının toplamını ifade eder. Toplam yüzde 105 ise overround yüzde 105, marj yüzde 5'tir. Kavram, oranları yayınlayan tarafın pazara gömdüğü toplam komisyonu ölçmek için kullanılır ve pazarlar arası maliyet karşılaştırmasının temelidir.
Ö
S
- Sharp Bahisçi
Sharp bahisçi, tutarlı biçimde değerli oranları bulan, düşük marjlı pazarlarda oynayan ve uzun vadede kapanış oranını yenebilen profesyonel veya yarı profesyonel oyuncudur. Sharp oyuncuların yatırımları piyasayı hareket ettirdiği için oran değişimlerinin arkasındaki bilgi sinyali olarak izlenir. Bu profil duyguyla değil, model ve kayıt disipliniyle oynar.
- Sistem Kuponu
Sistem kuponu, seçimlerin tüm alt kombinasyonlarını ayrı kuponlar gibi oynayan bahis türüdür; örneğin 4/5 sistemi beş seçimden beş adet dörtlü kombine üretir. Tek bir kayıp tüm kuponu bitirmez ama toplam yatırım alt kupon sayısıyla çarpılır. Sistem, marjı ortadan kaldırmaz; yalnızca sonuç dağılımını yumuşatır.
- Surebet
Surebet, aynı olayın tüm sonuçlarına ait en iyi oranların örtük olasılık toplamı yüzde yüzün altına düştüğünde ortaya çıkan arbitraj durumudur. Paylar oranlarla ters orantılı dağıtılırsa, sonuç ne olursa olsun aynı getiri elde edilir. Matematiği basittir; asıl zorluk oranların hızla değişmesi ve limitlerdir.
V
- Value Bet
Value bet, teklif edilen oranın o sonucun gerçek olasılığının gerektirdiği orandan yüksek olduğu, yani matematiksel değer taşıyan bahis seçimidir. Değer, edge = oran × gerçek olasılık − 1 formülüyle ölçülür ve sonucun pozitif olması gerekir. Value bet tek bahiste kazanç garantisi vermez; yalnızca uzun vadede pozitif beklenti sunar.
- Varyans
Varyans, bahis sonuçlarının beklenen değer etrafındaki dalgalanma büyüklüğüdür; kısa vadede sonuçların ortalamadan ne kadar sapabileceğini gösterir. Yüksek oranlı seçimlerde ve kombine kuponlarda varyans artar, uzun kayıp serileri normalleşir. Varyansı anlamak, doğru kararların kısa vadede kaybettirebileceğini ve yanlış kararların kazandırabileceğini kabul etmektir.